Rydych yma : Hafan > Sioeau > Pum Diwrnod o Ryddid

Pum Diwrnod o Ryddid

30 Mehefin 2009 | Categori: Sioeau

"Pum Diwrnod o Ryddid"

Bu perfformiadau Ysgol Theatr Maldwyn o'r sioe hon yn lwyddiant arbennig yn hanes yr ysgol. Cafwyd dau berfformiad yn Theatr Hafren Y Drenewydd, a pherfformiadau eraill yn theatrau Aberystwyth, Felinfach, Harlech ac yn Ysgol y Berwyn Y Bala. Roedd pob canolfan yn llawn dop! Dyma yn sicr un o uchelfannau Ysgol Theatr Maldwyn hyd yn hyn. Gwelodd dros 2,000 o bobl y sioe yn ystod y daith. Yn ystod y flwyddyn, cyhoeddwyd llyfr "Pum Diwrnod o Ryddid" gan Gwmni Sain, dan nawdd Llywodraeth y Cynulliad. Mae'r llyfr ar werth mewn siopau ar hyd ac ar led Cymru.

Cant a hanner o flynyddoedd yn ôl, yn nhridegau’r ganrif ddiwethaf, gwelwyd y chwyldro cyntaf gan y dosbarth gweithiol ym Mhrydain. Lansiwyd y Siarter yn y flwyddyn 1837 ac fe gafodd groeso brwdfrydig gan y gweithwyr ymhobman. Crisialwyd holl obeithion a dyheadau’r werin yng ngofynion y Siarter. O ystyried mai 16 miliwn o bobl oedd poblogaeth Prydain Fawr, mae’n arwyddocaol fod dros 3 miliwn, o ddynion yn unig, wedi arwyddo’r Siarter. Roedd y siarter yn sicr yn chwyldroadol yn yr hyn a fynnai – pleidlais i bob dyn, pleidlais gudd heb orfod profi perchnogaeth. Bu gweithredoedd chwyldroadol y mudiad hwn yn ysbrydoliaeth, maes o law, i gewri megis Marx ac Engels.

Llwyddodd y Siartwyr i reoli’r dref am bum niwrnod ond yna, wedi’r newydd gyrraedd y dref, fod y milwyr are eu ffordd, dihangodd arweinwyr y mudiad. Llwyddwyd i ddal y rhan fwyaf ohonynt ac fe’u dedfrydwyd yn Llys y Trallwng: James Morris, pymtheg mlynedd o alltudiaeth; John Ingram, Abraham Owen a Lewis Humphreys, saith mlynedd o alltudiaeth. Carcharwyd eraill yng ngharchar Trefaldwyn.

Methiant fu’r gwrthdaro hwn yn Llanidloes oherwydd fod cyfalafiaeth yn orchfygol. Roedd y dosbarth gweithiol yn rhy anaeddfed eu tactegaeth, yn rhy ansicr o’u hathroniaeth gwleidyddol. Er hynny, fe heuwyd yr hadau a gwelwyd ffrwythau’r aberth yn y genhedlaeth nesaf. Dim ond ‘Pum Diwrnod o Ryddid’ a gafwyd yn Llanidloes, ond gadawyd y blas a’r dyhead am ryddid yng nghalonnau’r werin am byth.

Perfformiwyd y ddrama gerdd “Pum Diwrnod o Ryddid” gan Gwmni Theatr Maldwyn yn Theatr Hafren Y Drenewydd yn ystod Eisteddfod Genedlaethol Yr Urdd yn Y Drenewydd yn 1988. Recordiwyd y sioe ar gyfer S4C gan gwmni teledu Opus o dan gyfarwyddyd Mervyn Williams a Hefin Owen.

CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v62), quality = 75

Blaenorol

Video

Pum Diwrnod o Ryddid Video

Sylwadau

Nodyn sydyn i ddweud cymaint wnes i fwynhau'r sioe yn Aberystwyth Nos Sadwrn. Mae'n anodd credu bod bron i un mlynedd ar hugain wedi mynd heibio ers y perfformiad cyntaf yn Theatr Hafren - teimlo fel ddoe! Yn wir, roedd hi'n…

Lydia Jones (Rhiant)

Read more

Main Menu

Contact

Ysgol Theatr Maldwyn
7 Stryd Fawr, Llanidloes, Powys, SY18 6BY
Tel : 01686 413480

Rhif y Cwmni: 5289639